W dłuższych okresach tzw. spokoju, w wyniku sukcesji roślinnej, zbiorowiska roślin zielnych przekształcają się w zbiorowiska zaroślowe, w postaci nie spotykanej poza klifami. Pokoje Władysławowo. Buduje je głównie rozpowszechniony na klifach rokitnik zwyczajny. Jest to gatunek niezwykle ekspansywny – jego młode okazy rozwijające się z nasion wkraczają już do pionierskich zbiorowisk roślin zielnych, natomiast starsze osobniki dodatkowo rozprzestrzeniają się dzięki odroślom korzeniowym, przemieszczanym wskutek obsuwania lub osypywania się podłoża. Ponadto rokitnik, dzięki symbiozie z mikroorganizmami wiążącymi wolny azot z powietrza, może zasiedlać gleby ubogie w ten składnik, stąd też często rośnie on na inicjalnych glebach piaszczystych i gliniastych. Dzięki temu krzew ten bardzo silnie umacnia stoki klifów, tworząc zwarte, kilkumetrowej wysokości zarośla. Władysławowo pokoje.
Poza rokitnikiem budują je także:
-
jarząb pospolity (jarzębina) Sorbus aucuparia,
-
bez czarny Sambucus nigra,
-
róża dzika Rosa canina,
-
głóg jednoszyjkowy Crataegus monogyna,
-
klon jawor Acer pseudoplatanus,
-
osika Populus tremula,
-
czereśnia dzika Cerasus avium,
-
wierzba iwa Salix caprea,
-
lipa drobnolistna Tilia cordata.
Powłokę zielną tworzą w nich gatunki z różnych grup ekologicznych – leśne, zaroślowe, łąkowe, a nawet ruderalne. Niektóre z nich, np. pokrzywa zwyczajna Urtica dioica, przytulia czepna Galium aparine i kłobuczka pospolita Torilis japonica, są roślinami nitrofilnymi (azotolubnymi).
W starych płatach zarośli wzrasta rola drzew. Są one zróżnicowane w zależności od geologicznej budowy zbocza oraz intensywności procesów stokowych. Na aktywnych klifach, w których występują wysięki wód zasobnych w węglan wapnia, rozwinęły się lasy z młodymi drzewostanami budowanymi przez:
-
jawor Acer pseudoplatanus,
-
jarzębinę Sorbus aucuparia,
-
jesion Fraxinus excelsior.
Dzięki dużej żyzności stale wilgotnej gleby, lasy te swoją strukturą i składem flory wykazują cechy zbliżone do łęgów, a intensywne procesy stokowe sprawiają, że pod pewnymi względami przypominają górskie lasy jaworowe. Najbardziej wyróżniające się cechy lasów jarzębinowo‑jaworowych na klifach to duże zwarcie i bogactwo gatunkowe drzewostanu i warstwy krzewów, podobnie jak w zaroślach. W runie często licznie rosną:
-
wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum,
-
bluszcz pospolity Hedera helix,
-
żankiel zwyczajny Sanicula europaea,
-
czerniec gronkowy Actaea spicata,
-
marzanka wonna Galium odoratum,
-
pierwiosnka lekarska Primula veris.
Najlepiej wykształcone fitocenozy lasów jarzębinowo‑jaworowych występują w okolicach Rozewia i Lisiego Jaru.
Całkowicie odmienny charakter mają lasy bukowe, które zajmują największą powierzchnię w rezerwacie na Rozewiu. Brak abrazji spowodowany wybudowaniem na początku stulecia betonowej opaski u podnóża klifu umożliwił bukom osiągnięcie okazałych rozmiarów i sędziwego wieku; najstarsze z nich mają około 160 lat, a większość drzewostanu o wysokości 20–30 m liczy około 100 lat. Pod zwartym drzewostanem warstwa krzewów jest uboga, zaś w bujnym runie często rosną:
-
marzanka wonna Galium odoratum,
-
żankiel zwyczajny Sanicula europaea,
-
podagrycznik pospolity Aegopodium podagraria,
-
bluszcz pospolity Hedera helix,
-
zawilec gajowy Anemone nemorosa,
-
fiołek leśny Viola reichenbachiana,
-
wiechlina gajowa Poa nemoralis.
Ten typ lasu został zaliczony do zespołu żyznej buczyny pomorskiej Melico‑Fagetum.
Podobny charakter ma las bukowy porastający zbocza Lisiego Jaru – kwaśna buczyna niżowa Luzulo pilosae‑Fagetum. Jej nieliczne płaty występują również na Rozewiu, ale zwykle w wyższych i bardziej nachylonych partiach zboczy.
Roślinność zalewowych i zatorfionych brzegów
Do najbardziej wartościowych składników szaty roślinnej Parku należą zbiorowiska halofilne (słonolubne), specyficzne dla podmokłych i zasolonych niskich brzegów nadmorskich. Na polskim wybrzeżu koncentrują się one w kilku miejscach – przy ujściach rzek oraz nad płytkimi, zatorfionymi zatokami. Są to wyraźnie zanikające zespoły przybrzeżne.
Największe nagromadzenie solnisk znajduje się na Wolinie i Uznamie, drugim pod względem powierzchni są obrzeża Zatoki Puckiej. Rozległe, zatorfione tereny, silnie podtapiane wiosną i wczesnym latem, zalewane słoną wodą podczas sztormowych spiętrzeń, stwarzają dogodne siedliska dla roślin halofilnych. Najlepiej zachowane płaty solnisk znajdują się w północnej części Meandru Kaszubskiego (rezerwat „Beka”), we Władysławowie („Słone Łąki”), w Rewie („Rzeczne Łąki”) i w okolicy Jastarni („Torfowe Kłyle”).
Na roślinność halofilną nad Zatoką Pucką składają się trzy zbiorowiska:
-
Halofilna łąka słonawa (Juncetum gerardi)
-
sit Gerarda Juncus gerardi (dominant),
-
miecznik nadmorski Glaux maritima,
-
babka nadmorska Plantago maritima,
-
świbka morska Triglochin maritima,
-
ostrzew rudy Blysmus rufus,
-
koniczyna rozdęta Trifolium fragiferum,
-
centuria nadbrzeżna Centaurium littorale,
-
stałe niehalofilne: mietlica rozłogowa Agrostis stolonifera, pięciornik gęsi Potentilla anserina, kostrzewa czerwona Festuca rubra.
-
-
Półhalofilny szuwar oczeretowy (Scirpetum maritimi)
-
sitowiec nadmorski Bulboschoenus maritimus,
-
oczeret Schoenoplectus tabernaemontani,
-
tworzy płaty w obniżeniach z stagnującą wodą słonawą, zazwyczaj mozaikowo z trzcinowiskami i łąkami słonawymi.
-
-
Zespół mannicy odstającej i muchotrzewu solniskowego (Puccinellio‑Spergularietum)
-
mannica odstająca Puccinellia distans,
-
muchotrzew solniskowy Spergularia salina,
-
pionierskie, jednodniowe stanowiska na miejscach wolnych od roślinności.
-
Słodkie łąki
W przymorskich nizinach, poza zasięgiem wód słonawych, rozwijają się niewielkie płaty słodkich łąk, zwłaszcza w rezerwatach „Beka” i „Słone Łąki”. Rośnie tu zwykle zespół Cirsio‑Polygonetum, z:
-
jaskrem ostrym Ranunculus acris,
-
jaskrem rozłogowym R. repens,
-
wężownikiem Polygonum bistorta,
-
firletką poszarpaną Lychnis flos-cuculi,
-
ostrożeniem warzywnym Cirsium oleraceum.
Na intensywnie wypasanych pastwiskach zdarzają się kępy sitowia Juncus effusus.
Trzcinowiska
W zagłębieniach i przy brzegach Zatoki Puckiej występują trzcinowiska (Phragmitetum australis) z:
-
trzciną pospolitą Phragmites australis (osiąga do 3 m wysokości),
-
nielicznymi towarzyszącymi gatunkami.
Trzcina stanowi największe zagrożenie dla halofilnej i łęgowej roślinności, szczególnie w rezerwatach „Beka” i „Rzeczne Łąki”.
Roślinność zatorfionych nizin przymorskich i pradolin
W obrębie Parku w rezerwacie „Piaśnickie Łąki” oraz w pasie pradoliny Redy (otulina) dominują dziś łąki i użytki zielone po dawnych bagiennych terenach osuszonych i odlesionych. Wyjątek stanowią zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinietum medioeuropaeum), z:
-
trzęślicą modrą Molinia caerulea,
-
kosaćcem syberyjskim Iris sibirica,
-
mieczykiem dachówkowatym Gladiolus imbricatus,
-
fiołkiem mokradłowym Viola stagnina,
-
selernicą żyłkowaną Cnidium dubium,
-
turzycą buxbauma Carex buxbaumi,
-
okrzynem łąkowym Laserpitium prutenicum.
Pozostałości dawnych torfowisk wysokich (Bielawskie Błota) prawie zanikły; ocalałe fragmenty pokryły się wrzosowiskami, zaroślami woskownicy Myrica gale, maliny moroszki Rubus chamaemorus, olsami (Salicetum pentandro‑cinereae) i mszarami bagiennymi (Eriophorum spp., Oxycoccus, Ledum).
Roślinność wysoczyzn morenowych
Wysoczyzny morenowe, choć zajmują niewielką część Parku, mają dużą rolę w otulinie. Obecnie to głównie pola i pastwiska, ale w nieużytkach gospodarczych zachowały się:
-
Czyżnie (Pruno‑Crataegetum): zarośla tarninowo‑głogowe (Prunus spinosa, Crataegus monogyna, C. laevigata), dzikie róże, jeżyny, leszczyna; runo z Poa nemoralis, Stellaria holostea i rośliny łąkowe.
-
Zarośla żarnowca miotlastego (Holco‑Cytisetum scopariae): antropogeniczne, na odłogach i pastwiskach, w runie Holcus mollis, Agrostis vulgaris.
-
Wrzosowiska antropogeniczne, powstałe na dawnych lasach: ekstensywne wypasane pola, z Calluna vulgaris, utrzymywane przez wypas i okresowe wypalanie.
Wykonanie materiałów: NPK.
Praca zbiorowa: A. Janty.